O‘zbekiston Respublikasining «Ta’lim to‘g‘risida»gi Qonuni

Qonun Qonunchilik palatasi tomonidan 2020-yil 19-mayda qabul qilingan, Senat tomonidan 2020-yil 7-avgustda ma’qullangan va 2020-yil 23-sentabrda imzolangan. U ta’lim sohasidagi munosabatlarni tartibga soluvchi asosiy hujjat bo‘lib, jismoniy tarbiya fani o‘qitiladigan barcha bosqichlar — maktabgacha ta’limdan oliy ta’limgacha — shu Qonun asosida ishlaydi.

Ta’lim sohasidagi asosiy prinsiplar

4-moddada belgilangan prinsiplardan ba’zilari:

• ta’lim ustuvorligining tan olinishi;
• ta’lim sohasida kamsitishlarga yo‘l qo‘yilmasligi va teng imkoniyatlarning ta’minlanishi;
• ta’lim va tarbiyaga milliy hamda umuminsoniy qadriyatlarning singdirilganligi;
• ta’limning uzluksizligi va izchilligi;
• insonning butun hayoti davomida ta’lim olishi;
• jamiyatda pedagoglarni ijtimoiy himoya qilishning kafolatlanganligi.

Ta’lim turlari

7-moddaga ko‘ra, O‘zbekistonda quyidagi ta’lim turlari mavjud:

1. Maktabgacha ta’lim va tarbiya
2. Umumiy o‘rta va o‘rta maxsus ta’lim
3. Professional ta’lim
4. Oliy ta’lim
5. Oliy ta’limdan keyingi ta’lim
6. Kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish
7. Qo‘shimcha ta’lim

Jismoniy tarbiyaga oid qoidalar

• Maktabgacha ta’lim bolalarni intellektual, ma’naviy-axloqiy, estetik va jismoniy jihatdan rivojlantirishga qaratilgan (8-modda).
• Qo‘shimcha ta’lim jismoniy takomillashuv, sog‘lom turmush tarzi va sog‘liqni mustahkamlashga xizmat qiladi; bolalar-o‘smirlar sport maktablari va «Barkamol avlod» bolalar maktablari shu ta’lim turiga kiradi (14-modda).
• Davlat ta’lim standartlari va talablari ta’lim oluvchilarning jismoniy, shaxsiy, intellektual, ilmiy va kasbiy sifatlariga oid me’yorlarni belgilaydi (3, 34-moddalar).
• Ta’lim oluvchi ta’lim tashkilotining sport obyektlaridan bepul foydalanish huquqiga ega (47-modda) va axloqiy, ma’naviy hamda jismoniy kamol topishga intilishi shart (48-modda).

Voyaga yetmagan ta’lim oluvchilarning ota-onasi va boshqa qonuniy vakillari bolaning o‘qishi, tarbiyalanishi, jismoniy, ma’naviy va intellektual rivojlanishi uchun mas’uldir. 51-modda

Fan bilan bog‘liqligi

1-ma’ruzada «Ta’lim to‘g‘risida»gi qonunda ta’lim ustuvor deb e’lon qilingani jismoniy tarbiya fani zimmasiga katta mas’uliyat yuklashi ta’kidlanadi. Amaldagi Qonunda ham «ta’lim ustuvorligining tan olinishi» birinchi prinsip sifatida belgilangan (4-modda).