Yangi tahrirdagi Qonun Qonunchilik palatasi tomonidan 2025-yil 23-dekabrda qabul qilingan, Senat tomonidan 2026-yil 5-fevralda ma’qullangan va 2026-yil 24-martda imzolangan. Qonunning maqsadi — jismoniy tarbiya va sport sohasidagi munosabatlarni tartibga solish (1-modda).
Qonun 1992-yil 14-yanvarda qabul qilingan «Jismoniy tarbiya va sport to‘g‘risida»gi Qonunni va uning 2015-yilgi tahririni tasdiqlagan O‘RQ-394-son Qonunni o‘z kuchini yo‘qotgan deb topdi (62-modda).
Qonunning tuzilishi
- Umumiy qoidalar
- Jismoniy tarbiya va sport sohasini davlat tomonidan tartibga solish
- Jismoniy tarbiya va sport sohasidagi faoliyatni tashkil etish
- Ta’lim tizimida, fuqarolarning ish joyida, yashash joyida hamda boshqa joylarda jismoniy tarbiya va sport
- Sport zaxirasini tayyorlash
- O‘zbekiston Respublikasining sport terma jamoalari va ularni shakllantirish
- Jismoniy tarbiya va sportning moddiy, tibbiy, moliyaviy hamda boshqa ta’minoti
- Yakunlovchi qoidalar
Asosiy tushunchalar
3-moddada fanning tayanch tushunchalariga huquqiy ta’rif berilgan. Ularning mazmuni qisqacha:
- Jismoniy tarbiya — insonni jismoniy tarbiyalash, jismoniy rivojlanish va jismoniy tayyorgarlik orqali jismoniy hamda intellektual jihatdan kamol toptirish, harakat faolligini takomillashtirish va sog‘lom turmush tarzi ko‘nikmalarini shakllantirishga xizmat qiluvchi madaniyat qismi.
- Sport — odamlarning muayyan qoidalar bo‘yicha tashkil etilgan, jismoniy va intellektual qobiliyatini taqqoslashdan iborat havaskorlik va (yoki) professional faoliyati hamda unga tayyorgarlik.
- Ommaviy sport — aholini jismoniy tarbiyalash, sog‘lomlashtirish va jismoniy tarbiya hamda sport mashg‘ulotlariga jalb etishga doir sport qismi.
- Professional sport — sportchilar musobaqalarda asosiy faoliyati sifatida ishtirok etib, buning uchun mukofot va (yoki) ish haqi oladigan sport qismi.
Davlat siyosatining asosiy yo‘nalishlari
4-moddaga ko‘ra, ular jumlasiga quyidagilar kiradi:
- har kimning jismoniy tarbiya va sport bilan erkin shug‘ullanish huquqini ta’minlash;
- jismoniy tarbiya va sport sohasida kamsitish hamda zo‘ravonlikka yo‘l qo‘ymaslik;
- aholini sog‘lom turmush tarziga keng jalb etish;
- Olimpiya va Paralimpiya harakatini rivojlantirish, sportchilar zaxirasini yaratish;
- nogironligi bo‘lgan shaxslar o‘rtasida jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirishga ko‘maklashish;
- milliy sport turlari va xalq o‘yinlarini rivojlantirish hamda ommalashtirish;
- jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirishning uzluksizligi va uzviyligini ta’minlash.
Ta’lim tizimida jismoniy tarbiya
41-modda ta’lim tashkilotlari zimmasiga quyidagi vazifalarni yuklaydi:
- davlat ta’lim standartlarida belgilangan hajmda majburiy jismoniy tarbiya mashg‘ulotlari va qo‘shimcha (fakultativ) sport mashg‘ulotlarini o‘tkazish;
- ta’lim oluvchilarning individual qobiliyati va sog‘lig‘ini hisobga olib, jismoniy tarbiya va sport ko‘nikmalarini shakllantirish;
- iqtidorli bolalar va yoshlarni aniqlash, tanlash va professional sportga yo‘naltirish;
- ta’lim oluvchilarning jismoniy tarbiyasi ustidan tibbiy nazorat olib borish;
- bolalar va yoshlarning jismoniy tayyorgarligi hamda jismoniy rivojlanishini har yili monitoring qilish;
- o‘quvchi va talabalar ishtirokida sport musobaqalarini tashkil etish.
Tegishli ma’lumotga va kasbiy tayyorgarlikka ega bo‘lgan shaxslarning jismoniy tarbiya va sport sohasida, shu jumladan davolash jismoniy tarbiyasi sohasida pedagogik faoliyat bilan shug‘ullanishiga qonunchilikda belgilangan tartibda yo‘l qo‘yiladi. 49-modda
Qonundagi yangi normalar
- Subyektlar: Sport vazirligi, O‘zbekiston Milliy olimpiya qo‘mitasi va Milliy paralimpiya qo‘mitasi soha subyektlari qatoriga kiritilgan (5-modda).
- Ommaviy sport: musobaqalar «Besh tashabbus olimpiadasi», «Besh tashabbus paralimpiadasi» va boshqa tadbirlar shaklida o‘tkaziladi (16-modda).
- Sport sinovlari: aholining jismoniy faolligini baholash uchun o‘tkaziladi, natijalari vakolatli organning axborot tizimiga kiritiladi (17-modda).
- Trener, sport hakami va sport agenti maqomi alohida moddalarda belgilangan (35–37-moddalar).
- Halol sport: Milliy antidoping agentligi, dopingga qarshi kurash va musobaqa natijalariga qonunga xilof ta’sir ko‘rsatishning oldini olish (38–40-moddalar).
Fan bilan bog‘liqligi
3-ma’ruza va 5-seminarda Qonunning 2015-yilgi tahriri (8 bob, 47 modda) o‘rganiladi. Amaldagi tahrir ham 8 bobdan iborat, ammo moddalar soni 65 taga yetgan va ta’lim tizimidagi jismoniy tarbiya alohida bobda berilgan.